نحوه اجرای سقف شیروانی با ورق گالوانیزه

سقف شیروانی (Sloped Roof) بیش از زیبایی بصری، یک ضرورت مهندسی برای مدیریت آب‌های سطحی و محافظت از سازه در برابر عوامل جوی است. استفاده از ورق گالوانیزه به دلیل مقاومت عالی در برابر خوردگی، طول عمر بالا و وزن سبک، این نوع پوشش سقف را به گزینه‌ای ارجح در بسیاری از مناطق تبدیل کرده است. با این حال، اجرای موفقیت‌آمیز سقف شیروانی گالوانیزه نیازمند دقت در جزئیات فنی است؛ زیرا کوچک‌ترین اشتباه در شیب، اتصالات یا عایق‌بندی می‌تواند منجر به نشت و آسیب‌های پرهزینه شود.

این مقاله به عنوان یک راهنمای جامع، تمام مراحل اجرای سقف شیروانی با ورق گالوانیزه را تشریح می‌کند تا دستیابی به یک سقف بادوام، عایق و مطابق با استانداردهای مهندسی تضمین شود.

 فاز طراحی و محاسبات اولیه

پیش از هرگونه نصب، طراحی دقیق زیرساخت و انتخاب مواد اولیه حیاتی است.

تعیین شیب سقف (Roof Pitch)

شیب سقف مهم‌ترین عامل در اجرای موفقیت‌آمیز سقف شیروانی است. شیب برای هدایت سریع آب باران و جلوگیری از تجمع آن ضروری است.

• حداقل شیب: برای ورق‌های گالوانیزه پروفیلی (مانند سینوسی یا ذوزنقه‌ای)، حداقل شیب توصیه‌شده معمولاً بین ۱۰ تا ۱۵ درصد است. اگر از ورق‌های با درز مخفی (Standing Seam) استفاده شود، این شیب می‌تواند تا ۵ درصد نیز کاهش یابد، اما برای اطمینان از آب‌بندی در مناطق پربارش، شیب بالاتر ارجح است.
• تأثیر بر ورق: شیب کمتر به معنی طولانی‌تر بودن زمان ماندگاری آب بر روی سطح، و در نتیجه افزایش فشار بر روی درزها و اتصالات است

برای صحبت با کارشناسان  ما در زمینه با پایه تیر برق فلزی ما تماس بگیرید

 انتخاب نوع ورق گالوانیزه

انتخاب ورق باید بر اساس شرایط محیطی و زیبایی‌شناختی صورت گیرد:

• ورق سینوسی (Corrugated): رایج‌ترین و اقتصادی‌ترین نوع. اجرای آن ساده است و در شیب‌های بالاتر کارایی عالی دارد.
• ورق ذوزنقه‌ای (Trapezoidal): دارای مقطع قوی‌تر و ارتفاع موج بیشتر است که استحکام فشاری و باربری بهتری فراهم می‌کند.
• ورق با درز مخفی (Standing Seam): این ورق‌ها با استفاده از دستگاه رول فرمینگ تولید شده و لبه‌های آن‌ها پس از نصب در محل، به صورت مکانیکی به یکدیگر کِلَمپ (بسته) می‌شوند. این روش بالاترین سطح آب‌بندی را ارائه می‌دهد زیرا هیچ پیچ یا سوراخی در ناحیه اصلی پوشش سقف وجود ندارد. این نوع برای شیب‌های کم ایده‌آل است.
• پوشش رنگی (Color Coated – PVDF/PE): برای افزایش زیبایی و محافظت بیشتر در برابر اشعه UV، ورق‌های گالوانیزه با رنگ‌های پلی‌استر یا PVDF پوشانده می‌شوند.

 اجرای زیرسازی (پوشش سازه‌ای زیر ورق)

زیرسازی (Purlin System) وظیفه انتقال بار ورق و هرگونه بار اضافی (برف، باد، نیروی انسانی) به ستون‌ها و تیرهای اصلی سازه را بر عهده دارد.

 نصب شاه‌تیرها و تیرهای اصلی

ابتدا باید ساختار اصلی سقف (معمولاً خرپای فلزی یا سازه بتنی) کاملاً تراز و محکم باشد. هرگونه ناهمترازی در این مرحله، باعث ناصافی در نصب ورق و ایجاد نقاط مستعد نشتی در آینده می‌شود.

 نصب پروفیل‌های افقی (Purlins)

پروفیل‌های افقی (معمولاً مقاطع C یا Z شکل گالوانیزه) که به تیرهای اصلی متصل می‌شوند، تکیه‌گاه مستقیم ورق‌های شیروانی هستند.

برای صحبت با کارشناسان  ما در زمینه پایه تیر فلزی لوله ای با ما تماس بگیرید

• فاصله تکیه‌گاه‌ها (Purlin Spacing): این فاصله باید بر اساس ضخامت ورق انتخابی و حداکثر بارهای پیش‌بینی شده محاسبه شود. فاصله استاندارد معمولاً بین ۱ تا ۲ متر متغیر است. فاصله کمتر باعث افزایش مقاومت ورق در برابر له شدن در اثر فشار و باد می‌شود.
• نصب گیره‌ها (Clips/Fixings): در روش درز مخفی (Standing Seam)، گیره‌های مخصوص به صورت جداگانه به تیرها پیچ شده و ورق‌ها به این گیره‌ها متصل می‌شوند (سیستم شناور). در روش پیچ و مهره‌ای، گیره‌ها مستقیماً به پروفیل‌ها متصل می‌گردند.

 فرآیند نصب ورق‌های گالوانیزه (فاز فرمینگ در محل)

نصب ورق‌ها باید با رعایت توالی و دقت بالا انجام شود تا یکپارچگی آب‌بندی حفظ گردد.

 انتقال و ذخیره‌سازی ورق‌ها

ورق‌های گالوانیزه باید در مکانی خشک و محافظت شده ذخیره شوند. در طول حمل و نقل و بالا بردن، باید از خراشیده شدن پوشش روی جلوگیری شود. استفاده از جرثقیل یا تجهیزات مناسب برای انتقال به ارتفاع ضروری است.

 نصب ورق‌ها و همپوشانی (Overlap)

ورق‌ها باید از لبه پایین سقف (Eaves) به سمت لبه بالایی (Ridge) نصب شوند. این جهت‌گیری تضمین می‌کند که نیروی جاذبه به جای باز کردن درزها، آن‌ها را به هم فشرده کند.

• همپوشانی طولی: ورق‌ها باید به صورت طولی روی هم قرار گیرند. حداقل مقدار همپوشانی بر اساس شیب سقف تعیین می‌شود (معمولاً یک یا دو موج کامل).
• همپوشانی عرضی (Side Lap): در ورق‌های سینوسی یا ذوزنقه‌ای، لبه‌های جانبی باید به گونه‌ای روی هم قرار گیرند که محل پیچ شدن، در قسمت بالایی موج و در قسمت پایینی (نزدیک به آب‌رو) نباشد.

 سیستم پیچ و مهره (Fastening System)

نحوه اتصال ورق به زیرسازی، تعیین‌کننده مقاومت سقف در برابر باد و نشت آب است.

• انتخاب پیچ: استفاده از پیچ‌های خودکار سرمته‌دار (Self-Drilling Screws) با واشر آب‌بندی EPDM (اتیلن پروپیلن دی ان مونومر) الزامی است. واشر EPDM پس از سفت شدن، در برابر اشعه UV مقاوم بوده و شکاف‌های ناشی از سوراخ‌کاری را مسدود می‌کند.
• نقطه پیچ‌کاری: در سقف‌های شیروانی، پیچ‌ها باید در کف موج (Valley) پیچ شوند، نه روی تاج موج. این کار باعث می‌شود که ورق در اثر حرارت منبسط و منقبض شود، بدون اینکه پیچ از جای خود خارج شده یا واشر آسیب ببیند.
• برای صحبت با کارشناسان  ما در زمینه پایه فلزی تابلو ترافیکی با ما تماس بگیرید

 مرحله حیاتی: عایق‌بندی و درزگیری

سقف شیروانی فلزی به دلیل خاصیت رسانایی حرارتی بالا، به عایق‌بندی قوی نیاز دارد.

 لایه‌های عایق حرارتی و صوتی

قبل از نصب ورق، باید لایه عایق روی سقف زیرین قرار گیرد. گزینه‌های رایج عبارتند از:

• پشم سنگ یا پشم شیشه: نصب شده بین پروفیل‌های افقی.
• فوم پلی‌یورتان (PU Foam): که مستقیماً زیر ورق یا روی زیرسازی پاشیده می‌شود و عایق‌بندی حرارتی و صوتی بسیار عالی فراهم می‌کند و یک مانع بخار نیز ایجاد می‌کند.

 استفاده از درزگیرها (Sealants)

در محل‌های خاص، استفاده از درزگیرهای مخصوص سیلیکون یا پلی‌یورتان ضروری است:

• نوار درزگیر فوم (Foam Tape): در زیر ورق‌های سینوسی در ناحیه همپوشانی طولی استفاده می‌شود تا از ورود هوا یا حشرات جلوگیری کند.
• درزگیری لبه‌ها: استفاده از درزگیر در محل اتصالات کلاهک‌ها، دودکش‌ها و اطراف داکت‌های تهویه.

نصب اجزای جانبی (Flashings) و جزئیات نهایی

جزئیات اجرایی سقف شیروانی معمولاً محل اصلی نشت آب هستند و باید با دقت بسیار بالایی اجرا شوند.

فلشینگ درز قله (Ridge Flashing)

این قطعه (معمولاً یک پروفیل فلزی فرم شده) برای پوشش نقطه اتصال دو طرف سقف (قله یا کنگره) استفاده می‌شود. فلشینگ قله باید از هر دو طرف سقف، حداقل ۱۵ تا ۲۰ سانتی‌متر همپوشانی داشته باشد و با پیچ‌های مخصوص و واشر EPDM به زیرسازی متصل گردد.

برای صحبت با کارشناسان  ما در زمینه پایه فلزی دوربین مدار بسته با ما تماس بگیرید

 فلشینگ دیوار مجاور (Wall Flashing)

در جایی که سقف شیروانی به یک دیوار عمودی (مثلاً دیوار اصلی ساختمان) متصل می‌شود، از فیشینگ‌های مخصوصی استفاده می‌شود. این قطعات به گونه‌ای طراحی می‌شوند که آب روی سقف را جمع کرده و آن را به داخل یک شیار (Drip Edge) هدایت کنند تا به دیوار نفوذ نکند.

 لبه آبریز (Drip Edge)

در لبه‌های پایینی سقف، باید از پروفیل لبه آبریز استفاده شود تا آب جمع شده را به درستی از سازه دور کرده و از آسیب دیدن پیشانی سقف (Fascia Board) جلوگیری کند.

 جمع‌بندی و نحوه اجرای سقف شیروانی با ورق گالوانیزه

اجرای سقف شیروانی با ورق گالوانیزه فرآیندی چند مرحله‌ای است که در آن، فرمینگ دقیق ورق (چه در کارخانه توسط رول فرمینگ و چه در محل توسط خم‌کاری) نقش اساسی در کیفیت نهایی دارد. موفقیت در این پروژه به شدت وابسته به انتخاب شیب مناسب، استفاده از اتصالات استاندارد (پیچ با واشر EPDM) و اجرای بی نقص جزئیات آب‌بندی مانند فلشینگ‌ها است. یک سقف شیروانی گالوانیزه با اجرای صحیح، می‌تواند تا چندین دهه بدون نیاز به تعمیرات عمده، محافظت کامل را فراهم آورد. بازدیدهای دوره‌ای برای اطمینان از عدم شل شدن پیچ‌ها و تمیز نگه داشتن مجاری آبریز، کلید حفظ طول عمر این پوشش ارزشمند خواهد بود.